• شرکت سیمان اکباتان
  • شرکت سیمان نیزار قم
  • شرکت سیمان فراز فیروزکوه
  • مجتمع آهک البرز
  • مجتمع آهک آذرشهر
  • شرکت سیمان آرتا اردبیل
  • شرکت حمل و نقل امن ترابر الماس اسپندار

محصولات سیمان اسپندار



انواع سیمان و کاربرد آنها

 

الف تعاریف

کلینکر:  کلینکر سیمان پرتلند فرآورده ای است مرکب که عمدتاً از سیلیکات های کلسیم و آلومینات ها تشکیل شده و از واکنش حرارتی – شیمیایی مواد آهکی و رسی در کوره سیمان تا دمای معین بدست می آید.

 

سیمان پرتلند: سیمان پرتلند چسباننده ای است آبی که از پودر نمودن توأم کلینکر همراه با مقدار مناسبی گچ در آسیاب به دست می آید. سیمان پرتلند با ویژگی های تعیین شده در این استاندارد در مجاورت آب و در اثر واکنش های هیدراتاسیون حرارت ایجاد می نماید و خمیر حاصل گیرش یافته و با گذشت زمان سخت می شود و در شرایط محیطی مناسب مقاومت پایداری را کسب می نماید. چنانچه این سیمان با آب و سنگدانه های مناسب، پیمانه و مخلوط شود، ملات یا بتن با کارایی و روانی مطلوب ایجاد می نماید که با گذشت زمان مقاومت های معینی را کسب می کند و در رویارویی با شرایط محیطی از دوام کافی برخوردار است.

 

مواد مضاف:  موادی هستند که خواص سیمان و گیرش آن را تنظیم می نمایند. سولفات کلسیم متبلور خام، ماده مضاف متداول و مجازی است که به هنگام آسیاب کردن کلینکر به فرآیند تولید سیمان اضافه می شود.

 

 

ب انواع سیمان

1 سیمان نوع 1

این نوع سیمان که سیمان پرتلند معمولی نیز گفته می شود، برای مصارف عمومی که ویژگی خاصی از بتن خواسته نشده است، مصرف می شود. به طور کلی بهتر است از این سیمان در مواردی که نیاز به خواص ویژه دیگر سیمان ها می باشد، علی الخصوص در محیط های خورنده حاوی یون های مهاجم بتن استفاده نشود.

اخیراً این نوع سیمان در سه کلاس 325-1، 425-1 و 525-1 تولید و عرضه می شود. برای کلاس های با مقاومت بالا (435-1 و 525-1) و در مناطق گرمسیر که خطر افزایش دمای بتن به 32 درجه سانتیگراد و در بتن ریزی حجیم به بیش از   c° 15وجود دارد، مصرف این کلاس از سیمان ها بایستی با احتیاط صورت گیرد.

 

2 سیمان نوع 2

 این نوع سیمان در مواردیکه حرارت هیدراتاسیون متوسط و مقاومت در برابر حمله سولفات ها در حد متوسط لازم باشد، به کار می رود. به دلیل محدودیت فاز آلومینات و کمتر بودن C3S در این سیمان که سبب ایجاد خواص ویژه مزبور می شود، مقاومت فشاری اولیه و نهایی آن کمتر از سیمان نوع 1 است. سیمان تیپ 2 معمولاً کندتر از سیمان تیپ 1 می گیرد و در گیرش حرارت کمتری تولید می کند. از این سیمان می توان در بتن ریزی های حجیم استفاده نمود. این سیمان در محیط های آب و خاک که غلظت بودن سولفات در حد متوسط است و برای بتن ریزی در هوای نسبتاً گرم که خطر افزایش دمای بتن معمولی به بیش ازC° 32  و بتن حجیم به بیش از C° 15   وجود دارد، به کار می رود. برای استفاده در محیط های حاوی یون کلر و سولفات به طور همزمان و در محیط های حاوی غلظت زیاد سولفات و همچنین برای بتن ریزی در هوای سرد این نوع سیمان توصیه نمی شود.

 

3 سیمان نوع 3

این سیمان تقریباً اجزاء اولیه تیپ 1 را دارد، با این تفاوت که ریزتر آسیاب شده و به همین جهت گیرش سریع تری دارد. سیمان نوع 3 در مدت کوتاهی یعنی معمولاً در عرض 1 هفته یا کمتر مقاومت زیادی به دست می آورد و مقاومت 7 روزه آن در حدود مقاومت 28 روزه سیمان نوع 1 می باشد. این نوع سیمان نسبت به سیمان نوع 1 در هنگام گیرش حرارت بیشتری تولید می کند و وقتی از آن استفاده می کنند که بخواهند زودتر از معمول قالب را برداشته و بتن را مورد استفاده و بارگذاری قرار دهند. در محیط های سرد نیز می توان از این سیمان استفاده کرد تا مدت زمان لازم برای محافظت بتن ریخته شده کوتاهتر شود. سیمان نوع 3 را سیمان زودگیر هم می گویند.

 

4 سیمان نوع 4

سیمان تیپ 4 کندگیر بوده و در هنگام گیرش حرارت کمتری تولید می کند. مقدار C3S  و C3A موجود در این نوع سیمان در مقایسه با انواع دیگر سیمان، کمتر بوده و در مقابل C2S زیادتری دارد. مورد استفاده این نوع سیمان جایی است که شدت و مقدار حرارت تولید شده اهمیت دارد. بتنی که با این سیمان ساخته می شود، رشد مقاومت آهسته تری دارد؛ یعنی دیرتر می گیرد. کاربرد اصلی این نوع سیمان در ساختمان های حجیم بتنی مثل سدها است. به سیمان نوع 4، سیمان دیرتر گیر نیز می گویند. این نوع سیمان در هوای گرم و دمای بالای 40 الی 50 درجه سانتیگراد برای تسهیل مراقبت از بتن به کار می رود. مصرف این نوع سیمان در هوای گرم باعث جلوگیری از اتصال سرد می شود. البته اگر خطر کاهش دمای بتن به کمتر از 5 درجه سانتیگراد وجود دارد، بهتر است از سیمان نوع 4 برای بتن ریزی استفاده نشود.

 

5 سیمان نوع 5

این سیمان برای مصرف در بتن هایی که در معرض حمله سولفات ها قرار دارد، مناسب است و به همین جهت به سیمان ضد سولفات شهرت دارد. طبق آیین نامه بتن ایران (آبا) برای کلیه سازه های بتنی قرار گرفته در محیط های آب و خاک سولفاتی شدید بایستی از سیمان نوع 5 استفاده شود. البته اگر در محیط یون کلر همراه یون سولفات باشد، کاربرد این سیمان باید با احتیاط و با آزمایش های لازم صورت گیرد. سیمان نوع 5 دیرتر از سیمان معمولی می گیرد و حد مقاومت 3، 7 و 28 روزه برای این سیمان کمتر از سایر سیمان های پرتلند است و لذا برای سازه هایی که نیاز به مقاومت های زیادتر باشد، دارای محدودیت کاربرد است.

 

6 سیمان پوزولانی

جنس پوزولان سیلیکات و تقریباً شبیه سیمان است، منتهی واکنش سیمانی را ندارد. در سیمان پوزولانی حداکثر 85 درصد آن را سیمان (نوع 1، 2 و 5) تشکیل میدهد. این نوع سیمان برای مصارف عمومی در ساخت ملات یا بتن به کار می رود و با نشانه «پ.پ» عرضه می گردد. این سیمان علاوه بر دارا بودن مشخصات کاربردی کلینکر سیمان های مورد استفاده، متناسب با نوع و ویژگی پوزولان مورد استفاده، خواص ویژه ای نیز دارا می باشد. پایین بودن حرارت هیدراسیون اولیه و نهایی، کاهش نفوذپذیری بتن و ایجاد دوام قابل توجه در محیط های حاوی املاح خورنده، جذب قلیایی های سیمان و قابلیت حفظ خواص بتن تازه در زمان طولانی تر، از جمله خواصی است که زمینه های کاربرد گسترده در مناطق گرمسیری و بتن ریزی حجیم، استفاده از سنگدانه های نامرغوب واکنش زا با قلیایی ها، استفاده در محیط های حاوی یون های سولفات و کلر، قابلیت حمل تا فاصله بیشتر و در مجموع دوام و پایداری بیشتر را سبب می شود.

در سیمان پوزولانی ویژه ماده پوزولانی بیبن 15 تا 40 درصد وزنی سیمان مزبور را تشکیل می دهد.

این سیمان به دلیل داشتن سهم کمتری از کلینکر نسبت به سیمان پرتلند مشابه، دارای سخت شوندگی و گیرش اولیه طولانی تری است و لذا بهتر است برداشتن قالب یا بارگذاری این نوع بتن ها با گذشت زمان بیشتری صورت گیرد. همچنین به علت جذب آب و کاهش روانی و افت اسلامپ، مناسب است از به کارگیری آب بیشتر برای روانی بتن اجتناب گردد و از مواد روانساز بهره گیری شود.

 

7 سیمان سفید

رنگ تیره سیمان به دلیل وجود سولفات آهن و سولفات منیزیم در سیمان است. همچنین دوده ناشی از سوخت و شرایط احیاء کوره نیز ممکن است باعث رنگ تیره سیمان شود. پس برای سفید شدن سیمان باید سولفات آهن و منیزیم از سیمان حذف شود و همچنین از شرایط احتراق مناسب استفاده شود. به همین جهت برای تولید سیمان سفید از خاک رسی که میزان سولفات آهم و منیزیم آن از 8/0 درصد کمتر است، استفاده می کنند.

 

8 سیمان های رنگی

سیمان هایی به رنگ های قرمز، زرد، آبی و ... همان سیمان های معمولی هستند که در ساخت آنها از 2 تا 15 درصد پودر سنگهای رنگی استفاده شده است. معمولاً در ساخت سیمان های رنگی روشن از سیمان سفید و در ساخت سیمان های رنگی تیره از سیمان خاکستری معمولی استفاده می شود. معمولاً در تهیه سیمان با رنگ سبز از سنگ های کرم دار، سیمان آبی رنگ از سنگ های کبالت دار، سیمان زرد رنگ از سنگ های آهن دار ( به صورت هیدروکسید آهن یا هماتیت)، سیمان قرمز رنگ از اکسید آهن به صورت فریت (Fe2O3) و سیمان سیاه از اکسید آهن دو ظرفیتی (FeO)  استفاده می شود.

 

9 سیمان بنایی

 این نوع سیمان در ساخت ملات آجرکاری، بلوک کاری، اندود کاری داخلی و بیرونی ساختمان، کف پوش ها، جداول و ... مورد استفاده قرار می گیرد. برای این نوع سیمان مزایای زیر ذکر شده است:

-          ایجاد چسبندگی مطلوب ملات سیمان بنایی با مصالح دیگر

-          کارایی بهتر ملات سیمان در مقایسه با سایر سیمان ها

-          جمع شدگی کمتر ملات سیمان بنایی در مقایسه با سایر سیمان ها

-          جذب آب کم، پایداری بهتر در برابر حمله شیمیایی، لکه گذاری و خسارت ناشی از یخ زدگی، ملات این سیمان جذب آبی معادل نصف جذب آب ملات های سیمانی بدون مواد حباب ساز دارد.

 

 

10 سایر انواع سیمان

انواع سیمان دامنه بسیار گسترده ای دارد که ذکر نام آنها در این مختصر نمی گنجد. در اینجا تعداد دیگری از مهمترین آنها نام برده می شود:

سیمان سرباره ای:  این سیمان همراه با افزودنی سرباره کوره های آهن گدازی تولید می شود و در مواقعی به کار می رود که مقاومت متوسط در برابر سولفات ها و یا حرارت هیدراسیون متوسط مد نظر باشد.

 

 

 

*منبع: ماهنامه فناوری سیمان ( سالنامه تخصصی سیمان و بتن سال 1397)

 View / Download